پهپادها در آسمان و خلیلزاد در زمین؛ پنهان شدن هبت الله و عمیق تر شدن بحران درون طالبان

در این میان، نصیراحمد اندیشه، سفیر افغانستان در سازمان ملل متحد در اظهاراتی در ژنو اشاره کرد که چنین تحولی می‌تواند به‌طور چشم‌گیری فشارهای خارجی و داخلی بر طالبان به‌ویژه بر هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه افزایش دهد. وی تصریح کرد که در پی این تحولات، هبت‌الله آخندزاده بیشتر از پیش مجبور خواهد شد در سایه و به‌دور از دید عموم پنهان شود و حتی تحت نظارت مداوم آمریکا و دیگر بازیگران جهانی قرار گیرد.

این سخنان از آن جهت قابل توجه است که در هفته‌های اخیر، طالبان با چالش‌های جدی داخلی و تهدیدات امنیتی مواجه بوده‌اند. به‌ویژه گشت‌زنی‌های پی‌درپی پهپادهای آمریکایی در آسمان افغانستان، نقض حریم هوایی کشور و تغییرات مداوم در رهبری طالبان نمایانگر بحران‌هایی است که این گروه را از درون تهدید می‌کند. طبق گفته اندیشه، رهبری طالبان که در گذشته از نفوذ زیادی برخوردار بود اکنون در معرض تضعیف و فروپاشی قرار دارد و در شرایطی که رقابت‌های درونی شدت یافته، هبت‌الله آخندزاده قادر به مدیریت تحولات و بحران‌ها نیست.

این تحولات نشان می‌دهد که طالبان نه تنها در عرصه داخلی و امنیتی با مشکلات جدی روبرو هستند بلکه فشارهای خارجی به‌ویژه از سوی ایالات متحده به‌طور فزاینده‌ای بر موقعیت رهبری این گروه تأثیر می‌گذارد. در نتیجه آنچه که در حال حاضر در افغانستان در حال رخ دادن است نه تنها به چالش‌هایی برای طالبان در داخل کشور منجر شده بلکه آینده سیاسی و نظامی این گروه را نیز به خطر انداخته است.

حمله آمریکا به ونزوئلا و تبعات آن
در تاریخ 13 جدی، ایالات متحده آمریکا به ونزوئلا حمله کرد و رئیس‌جمهور این کشور، نیکلاس مادورو و همسرش را بازداشت کرد. این حمله با واکنش‌های گسترده‌ای در سطح بین‌المللی روبرو شد و به گفته برخی تحلیل‌گران نه‌تنها وضعیت سیاسی ونزوئلا بلکه معادلات امنیتی و سیاسی در دیگر نقاط جهان از جمله افغانستان را تحت تأثیر قرار داد.

آقای نصیراحمد اندیشه، سفیر افغانستان در سازمان ملل متحد در ژنو با اشاره به این تحولات اظهار داشت که چنین اقداماتی می‌تواند تبعاتی غیرمستقیم بر طالبان و وضعیت رهبری این گروه در افغانستان داشته باشد. وی به‌طور خاص به پنهان‌شدن هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان اشاره کرد و گفت که این حمله فشارهای بیشتری بر رهبری طالبان وارد خواهد کرد.

سخنان نصیراحمد اندیشه در خصوص وضعیت طالبان
نصیراحمد اندیشه در اظهارات خود در ژنو به مسائل مختلفی اشاره کرد. وی تاکید کرد که رهبر طالبان، هبت‌الله آخندزاده به‌دلیل تحولات اخیر به‌ویژه در پی حمله آمریکا به ونزوئلا بیش از پیش مجبور خواهد شد که در سایه پنهان شود. اندیشه معتقد است که این شرایط بر وضعیت داخلی طالبان و تشدید بحران‌های درون‌گروهی اثر خواهد گذاشت. وی همچنین به سفرهای متواتر زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین آمریکا در افغانستان اشاره کرد و گفت که رهبر طالبان این سفرها را نمی‌پسندد اما عملاً از انجام اقدامات مؤثر در مقابل آنها عاجز است.

وی افزود: “پهپادها از آسمان و خلیلزاد در زمین، هبت‌الله آخندزاده را تحت نظر دارند.” این سخنان به وضوح نشان‌دهنده فشارهای سنگین داخلی و خارجی بر طالبان است و به‌ویژه نشان‌دهنده ضعف در رهبری این گروه در شرایط حساس کنونی می‌باشد.

تأثیرات حمله آمریکا بر امنیت افغانستان
یکی از ابعاد مهم این حمله، تأثیر آن بر امنیت افغانستان و کنترل طالبان بر حریم هوایی کشور است. مقامات طالبان به‌طور رسمی اذعان کرده‌اند که حریم هوایی افغانستان دیگر تحت کنترل کامل آنها نیست. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان اعلام کرده است که پهپادهای آمریکایی همچنان در آسمان افغانستان گشت‌زنی می‌کنند و از زمان بازگشت طالبان به قدرت این پهپادها حریم هوایی افغانستان را نقض کرده‌اند.

این گشت‌زنی‌ها نگرانی‌هایی را در خصوص تهدیدهای امنیتی برای طالبان ایجاد کرده و به‌ویژه به آن دسته از مناطق افغانستان که در حال حاضر تحت کنترل این گروه است، فشار مضاعفی وارد کرده است. منابع نزدیک به طالبان نیز به‌تازگی گزارش داده‌اند که یک شی پرنده در ولایت میدان‌وردک سقوط کرده که احتمالاً متعلق به یک پهپاد آمریکایی بوده است.

تصفیه‌های درونی و تضعیف اقتدار هبت‌الله آخندزاده
نصیراحمد اندیشه همچنین در خصوص تغییرات اخیر در درون طالبان و رقابت‌های داخلی در این گروه سخن گفت. وی بیان کرد که تصفیه‌های درون‌گروهی و جابه‌جایی‌های مسئولان طالبان به‌ویژه در سطح والی‌ها و فرماندهان نشان‌دهنده تضعیف روزافزون اقتدار هبت‌الله آخندزاده است. در شرایط کنونی رقبای داخلی طالبان به‌ویژه در حوزه‌های نظامی و سیاسی در حال تقویت موقعیت خود هستند.

اندیشه پیش‌بینی کرد که در آینده نزدیک طالبان ممکن است با افزایش تنش‌های داخلی مواجه شود و این گروه به‌شدت تحت فشار قرار گیرد. به گفته وی این تحولات در راستای تغییرات استراتژیک طالبان ممکن است به کاهش نفوذ هبت‌الله آخندزاده در روندهای تصمیم‌گیری منجر شود.

سفرهای خلیلزاد به کابل و واکنش طالبان
سفیر افغانستان در سازمان ملل همچنین به سفرهای متوالی زلمی خلیلزاد به کابل اشاره کرد. اندیشه بیان کرد که اگرچه طالبان به‌طور آشکار از این سفرها ناراضی هستند اما عملاً نمی‌توانند در برابر آنها واکنش مؤثری نشان دهند. سفرهای خلیلزاد هرچند که به گفته او “شخصی” بوده‌اند به‌طور واضح در راستای اعمال فشار بر طالبان و تسهیل فرایندهای دیپلماتیک میان افغانستان و ایالات متحده بوده‌اند.

وزارت امور خارجه آمریکا نیز در واکنش به این موضوع اعلام کرد که فعالیت‌های خلیلزاد “شخصی” هستند و از سوی دولت ایالات متحده نمایندگی نمی‌کنند. این اظهارات نشان‌دهنده پیچیدگی‌های روابط دیپلماتیک و امنیتی میان طالبان و ایالات متحده است.

این در حالیست که حمله آمریکا به ونزوئلا با وجود اینکه از نظر جغرافیایی به افغانستان نزدیک نیست اما تأثیرات روانی و سیاسی قابل توجهی بر طالبان داشته است. سخنان نصیراحمد اندیشه و تحلیل‌های وی در خصوص وضعیت هبت‌الله آخندزاده و تشدید بحران درونی طالبان به‌طور جدی وضعیت آینده این گروه را تحت سؤال قرار داده است. بحران‌های امنیتی در افغانستان همزمان با گشت‌زنی‌های پهپادهای آمریکایی و تغییرات در رهبری طالبان موجب شده‌اند که این گروه با چالش‌های بزرگ‌تری روبرو شود.

در نتیجه ممکن است شاهد تحولات بیشتری در درون طالبان و تغییرات جدی در راهبردهای آنها در قبال ایالات متحده و مسائل داخلی افغانستان باشیم. تضعیف رهبری هبت‌الله آخندزاده و افزایش رقابت‌های داخلی نشان‌دهنده خطراتی است که آینده طالبان را تهدید می‌کند.