Share/Save/Bookmark

کد مطلب :63911
تاریخ انتشار : يکشنبه 22 دلو 1396 ساعت : 15:14:56

وجوه تمايز انقلاب اسلامي ايران با ساير انقلاب هاي بزرگ جهان

حضور ميليوني مردم ايران در مبارزات انقلابي در سراسر این کشور، پيروزي انقلاب، يعني اين واقعه بزرگ به ظاهر ناممکن را، ممکن ساخت و رژيم قدرتمند شاه را سرنگون کرد که اين نيز، يکي از وجوه تمايز انقلاب اسلامي با انقلابهای دیگر است.

 در ادامه ويژه برنامه هاي سي‌ونهمين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي در ايران، برنامه اي ديگر از اين مجموعه را تقديم حضورتان مي کنيم . در اين گفتار به بررسي ويژگي هاي منحصر به فرد انقلاب اسلامي ایران مي پردازيم و در عين حال، وجوه تمايز انقلاب اسلامي ایران را با ساير انقلاب هاي بزرگ جهان، نظير انقلابهاي فرانسه و روسيه، بررسي مي کنيم.

نويسندگان، تحليلگران و کارشناسان جهان، طي سالهاي نخست پيروزي انقلاب اسلامي در ايران، اين انقلاب را با انقلاب 1789 فرانسه وانقلاب 1917 روسيه مقايسه کردند. حقيقت نيز اين است که در ميان رويدادهاي بزرگ اجتماعي و سياسي کشورهاي جهان، انقلابهاي فرانسه، روسيه و ايران، شاخص ترين آنها محسوب مي شوند. انقلابهاي فرانسه و روسيه، جايگاه خود را در تاريخ يافته اند و ارزشهاي بالقوه اين دو رويداد بزرگ، هرگز انکار نشده است . مردم فرانسه در سال 1789 وروسها در سال 1917 شاهد جا به جايي قدرت در کشورشان بودند . اما آنچه در اين دو کشور روي داد، از نظر گستردگي دامنه مبارزات انقلابي و حضورتوده هاي مردم در آنها، هرگز با انقلاب اسلامي و حضور ميليوني مردم ايران در روند پيروزي انقلاب، قابل مقايسه نيست . مقايسه ميزان اقتدار و گستردگي پايگاه مردمي انقلاب اسلامي ايران و انقلابهاي فرانسه وروسيه را، در ادامه اين گفتار پي خواهيم گرفت، اما در حال حاضر ضروري است که به مهمترين و منحصر به فرد ترين ويژگي انقلاب 1979 مردم ايران، يعني ماهيت اسلامي آن، بپردازيم .

اکنون نزدیک به چهار دهه از پيروزي انقلاب اسلامي ايران مي گذرد، روشن شده است که درونمايه اسلامي انقلاب و حمايت هاي مردم از آن، دليل اصلي ماندگاري و بالندگي انقلاب ایران در سی‌ونه سال اخير بوده است. اما در زمان اوجگيري مبارزات مردم ايران عليه نظام وابسته سلطنتي و حتي در سالهاي اول پيروزي انقلاب، تحليلگران شرق و غرب، هويت اسلامي انقلاب را " پاشنه آشيل " انقلاب مي دانستند و به همين دليل ادعا مي کردند که نظام انقلابي ايران در صورت پافشاري بر حفظ ماهيت اسلامي خود، يا فرو خواهد پاشيد يا از درون، دچار استحاله خواهد شد تا به پندار غربي ها، تحت جبر زمان، روح اسلامي خود را کنار بگذارد و جامه ي ليبرال دموکراسي غرب را بر قامت انقلاب بپوشاند.

بر مبناي همين تصور باطل، تلاشهاي تبليغاتي و تهاجم سياسي درغرب جغرافيائي و شرق ايدیولوژيک آغاز شد تا از همان اوان پيروزي انقلاب، اين دروغ بزرگ را القا کنند که اسلام و جمهوري، دو مقوله متفاوت هستند و نمي توان آنها را، توامان، در يک ساختار حکومتي ارائه کرد .

ماهيت اسلامي انقلاب مردم ايران، که بيگانگان مي کوشيدند آن را نقطه ضعف انقلاب و نظام جمهوري اسلامي ايران جلوه دهند، در عمل به نقطه قوت انقلاب و نظام و راز ماندگاري آن تبديل شد . انقلاب نه تنها از ايدیولوژي اسلامي خود فاصله نگرفت، بلکه با رهبري امام خميني ( ره )، اسلام به عنوان ستون و پايه اصلي انقلاب و نظام جمهوري اسلامي ايران، راه پيشرفت و انکشاف کشور و جبران عقب ماندگي هاي تاريخي گذشته را فراهم کرد . بر اين اساس، ايدیولوژي اسلامي انقلاب مردم ايران، آن را از ساير انقلاب هاي بزرگ جهان متمايز مي سازد . وجه تمايز بارز ديگر انقلاب اسلامي، آشکار ساختن ظرفيتهاي بي کران ايدیولوژي اسلامي، براي استقرار نظام مردمسالاري ديني در ايران است .

تلاش غرب براي تلقين ادعاي ناممکن بودن تلفيق دين و دموکراسي، قدمتي همتاي تاريخ حيات انقلاب اسلامي دارد . درمقطع پيروزي انقلاب اسلامي ايران به ويژه در ماههاي اپریل و مارچ سال 1979، روشن بود که مردم ايران خواهان استقرار نظام جمهوري بر مبناي اصول و قوانين الهي اسلام هستند . اما در جهان دو قطبي 30 سال پيش، بعضي از گروهها و محافل سياسي داخلي ايران، تحت تاثير گرايشهاي چپ و راست، با برقراري نظام جمهوري اسلامي در ايران مخالف بودند .
حتي گروههايي که منکر هويت اسلامي مبارزات و انقلاب پيروزمند مردم ايران نبودند، از برپائي " جمهوري دموکراتيک اسلامي " سخن مي گفتند . اما امام خميني (ره) با دور انديشي شگرف خود، مي دانستند که افزودن هرگونه پسوند يا پيشوندي بر جمهوري اسلامي ايران، به منزله کارگذاردن خشت کجي است که مبناي نظام را به اعوجاج خواهد کشيد و انقلاب اسلامي را، از رشد و بالندگي دربستر " نه شرقي و نه غربي " منحرف خواهد ساخت.
از ديدگاه امام خميني (ره)، شعارهاي اصلي انقلاب، خط قرمزي بود که هرگز نبايد نقض مي شد.

يکي ديگر از اين خطوط قرمز، حق حاکميت مردم ايران بر سرنوشتشان بود که از جمله وجوه تمايز انقلاب اسلامي با ساير انقلابهاي بزرگ جهان نيز به شمار مي رود . نقش بارز مردم ايران در سرنوشت کشور، در دوران بعد از پيروزي انقلاب بسيار زود آشکار شد و برگزاري همه پرسي مارچ 1979 براي تعيين نوع حکومت دلخواه مردم ايران، نشان داد که انقلاب اسلامي در مقايسه با ساير انقلابهاي جهان، به طور کلي، از جنس متفاوتي است .

برگزاري همه پرسي مارچ سال 1979 نه تنها در تاريخ ايران، بلکه در تاريخ ساير انقلاب هاي جهان نيز، رويدادي يگانه و بي نظير است . هدف ما در اين گفتار، به دليل محدوديت زماني، مقايسه تطبيقي انقلابهاي بزرگ جهان با انقلاب اسلامي نيست، زيرا ويژگي هاي منحصر به فرد و جايگاه جهاني انقلاب اسلامي، پس از حدود چهار دهه، براي آزاد انديشان و ناظران مستقل، واقعيتي روشن واثبات شده است.

هدف ما بازگوئي اين واقعيت تاريخي است که همه پرسي سال 1979 کمتر از دو ماه پس از پيروزي انقلاب اسلامي در ايران برگزار شد و اکثريت مردم ايران، يعني 98/2 (نودهشت و دو دهم) درصد از شرکت کنندگان درهمه پرسي، خواستار برقراري نظام جمهوري اسلامي در ايران شدند .

حال آنکه در تاريخ، هيچ حاکميت برآمده از يک انقلاب فراگير و مردمي را نمي توان يافت که پس از پيروزي و سرنگون کردن نظم کهن، خواستار نظر ملت در مورد شکل و ساختار نظام جديد شده باشد . تجربه ي انقلابها، به ويژه انقلابهاي فرانسه و روسيه، نشان مي دهد که انقلاب ها معمولا با اتکا به ياري مردم، البته در سطوح مختلف، به پيروزي رسيده اند .

زماني که سکانداران انقلاب، يا حاکمان جديد این کشور، از شانه هاي مردم به زير آمده و در قصرهای دولتي مستقر شده اند، دلنگراني و دغدغه اصلي آنان، حفظ قدرت و اريکه‌ي حکومت بوده است . هرگز در تاريخ هيچ انقلابي، به استثناي انقلاب اسلامي مردم ايران، مشاهده نشده است که انقلابيون سابق و صاحبان کنوني قدرت، ديدگاههاي توده‌ي مردم را در تعيين نوع حکومت در نظرگرفته باشند . اما انقلاب اسلامي و جايگاه والاي مردم از ديدگاه بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران، واجد چنين خصيصه اي بود و همين ويژگي، يکي از وجوه تمايز بارز انقلاب اسلامي با انقلاب فرانسه و انقلاب اکتبر روسيه است .

حرکت توده هاي مردم براي براندازي نظم کهنه و پي افکندن نظم نوين، که انقلاب خوانده مي شود، از دو جنبه ي ميزان حضور مردم در عرصه ي مبارزات انقلابي و قدرت و استحکام حاکميتي که هدف خشم انقلابي ملت قرار گرفته، قابل ارزيابي است . بررسي اوضاع سياسي اجتماعي فرانسه در سال 1789، روسيه در سال 1917 و ايران در سال 1979، تفاوت ها يا تمايزات ديگر انقلاب اسلامي با انقلابهاي يادشده را آشکار مي سازد . دولت هاي فرانسه و روسيه در آستانه وقوع انقلاب در اين دو کشور، از نظر اقتصادي در مرحله ي ورشکستگي کامل قرار داشتند . حکومت هاي پاريس و مسکو، به دليل شکستهاي پياپي در جنگ هاي متعدد، از نظر توان نظامي نيز در وضعيتي بسيار ضعيف و متزلزل به سر مي بردند . در فرانسه سال 1789 حکومت حتي قادر به تامين نان مصرف مردم نبود . در روسيه نيز حکومت " رومانف " ها در ورطه ي جنگ جهاني اول گرفتار شده بود و دوران بي ثباتي سياسي، اجتماعي و اقتصادي را پشت سر مي گذاشت .

اين هر دو حکومت، از کمترين حمايت خارجي برخوردار نبودند و به همين دليل آسيب پذيرتر از هرزمان ديگر به نظر مي رسيدند . با توجه به اين مسائل، سرنگوني امپراطوري هاي فرانسه و روسيه در جريان انقلابهاي اين دو کشور، به دشواري اوجگيري انقلاب اسلامي و سرنگوني حکومت سلطنتي در ايران نبود . زيرا در ايران سال 1979، اوضاع به کلي با وضعيت فرانسه و روسيه درآستانه انقلاب، متفاوت بود . نظام سلطنتي ايران در دهه 1970 به دليل افزايش سريع و غيرمنتظره نفت، از نظر ذخاير ارزي و توانايي مالي، در مطلوب ترين شرايط اقتصادي تاريخ حکومت پهلوي قرار داشت . علاوه بر اين ايران در دوران رژيم پادشاهي، يکي از دو پايه ي اصلي ديپلماسي امريکا درخليج فارس و خاورميانه بود و به همين دليل، دولت وقت امريکا و متحدان اروپائي قصر سفيد، با تمام توان خود از رژيم شاه حمايت مي کردند.

اقتدار ظاهري رژيم شاه به درجه اي رسيده بود که غرب از ايران با عبارت " جزيره ثبات " ياد مي کرد . طبعا مبارزه براي براندازي حکومتي وابسته که در اوج قدرت قرار داشت و از حمايت همه جانبه ي دولتهاي غربي هم برخوردار بود، بسيار دشوارتر از آن بود که فرانسويان و روسها، دهها سال پيش، تجربه کرده بودند . اما حضور ميليوني مردم ايران در مبارزات انقلابي در سراسر این کشور، پيروزي انقلاب، يعني اين واقعه بزرگ به ظاهر ناممکن را، ممکن ساخت و رژيم قدرتمند شاه را سرنگون کرد که اين نيز، يکي از وجوه تمايز انقلاب اسلامي با انقلابهای دیگر است.


  خبرگزاری افغان ایرکا

• اخبار مرتبط:

• نظر شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری افغان ايرکا در وب سایت منتشر خواهد شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی و پشتو یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد