Share/Save/Bookmark

کد مطلب :72684
تاریخ انتشار : سه شنبه 28 جوزا 1398 ساعت : 17:48:48

مرگ مرسی و تجربه ناکام اخوان المسلمین

اخوان المسلمین از بزرگترین و مهمترین گروههای اسلامی دوران معاصر است که خاستگاه آن عمدتا کشور مصر و دانشگاه مشهور الازهر بوده و نزدیک به یک قرن سابقه فعالیت‌های فکری، سیاسی و اجتماعی دارد. سرشاخه‌های این جریان فکری در بسیاری از کشورهای اسلامی از جمله افغانستان نیز در قالب گروهها و احزاب جهادی و سیاسی مختلف فعالیت داشته و هدف اساسی خویش را برپایی حکومت اسلامی میدانستند.

خیزش مردمی جهان عرب علیه حکام فاسد، وابسته و مستبد که به بهار عربی موسوم شد این فرصت را برای گروه اخوان المسلمین فراهم کرد که پس از سالها مبارزه و با پشتوانه حمایت مردمی آرزوی دیرینه خویش را تحقق بخشیده و شاهد قدرت و حاکمیت را در بعضی کشورها از جمله مصر در آغوش کشد.

این جریان که به نظر میرسید یکی از ریشه‌دارترین و موفق‌ترین جریانهای اسلامی معاصر است پس از به قدرت رسیدن نشان داد که هنوز بسیار بی‌تجربه و خام است و در موضع‌گیریها، رفتارها، تشخیص دقیق دوست و دشمن، ترسیم درست مرز میان آنها و اتخاذ سیاست خارجی مناسب بسیار ناشیانه و نسنجیده عمل نمود. در اینجا به برخی از اقدامات ناشیانه و ناپخته‌ی اخوان المسلمین مصر و شخص محمد مرسی پس از به قدرت رسیدن اشاره میکنیم که زمینه سقوط و فروپاشی زودهنگام این دولت مستعجل را فراهم نمود:
۱. قیام مردمی جهان عرب ماهیت اسلامی، ضد استبدادی، ضد سلطه غربی و ضد صهیونیستی داشت و انتظار طبیعی انقلابیون آن بود که دولت برخاسته از انقلاب، همین جهتگیریها را حفظ نموده و با دفاع از آرمان فلسطین و مبارزین فلسطینی در روابط خود با رژیم اسرائیل و حامیان آن تجدید نظر نماید؛ ولی برخلاف انتظار عمومی مردم، دولت اخوانی مرسی همچنان روابط نیک و حسنه خود را با غرب و رژیم اسرائیل حفظ نموده و حتی در یک نامه دعوت به نخست وزیر اسرائیل او را دوست عزیز خطاب نمود که با انتقادات بسیاری مواجه گردید. محاصره غزه نیز به حال خود باقی ماند و اقدام چندانی از سوی دولت اخوانی مصر برای رفع این محاصره و کاهش درد و رنج مردم فلسطین صورت نگرفت. این سیاستها داعیه اسلام‌گرایی و اعتبار و سابقه نیک این گروه را به شدت زیر سوال برد.

۲. گروه اخوان المسلمین به لحاظ ایدئولوژیک تفاوتهای مهمی با گروه سلفی و وهابی حاکم بر عربستان سعودی دارد. پیروزی اخوانیها در مصر زنگ خطر را برای حکام مستبد و وابسته سعودی نیز به صدا درآورده بود ولی دولت مرسی بدون توجه به این تفاوتها نزدیکترین مناسبات سیاسی را با رژیم سعودی برقرار نمود. سرانجام نیز حکام سعودی از پشت به اخوانیها خنجر زده و با تبانی با ژنرالهای ارتش و کمک میلیاردی به آنها زمینه کودتا و سرنگونی دولت مرسی را فراهم نمود.

۳. اساس و مبانی فکری اخوان المسلمین را اندیشه‌های متفکران معروفی چون سید جمال افغانی، شیخ محمد عبده و دیگر اصلاح‌طلبان مسلمان تشکیل میداد و جهتگیری فکری عمده اینها مبارزه با سلطه غرب و استبداد داخلی و اصلاح و بیداری امت اسلامی و وحدت مسلمین بود. اما حکومت مرسی بدون توجه به این ریشه‌های فکری مسیرهای دیگری را در پیش گرفته و به سیاست وابستگی به غرب، حفظ رابطه با رژیم اسرائیل و برقراری مناسبات نزدیک با حکومتهای استبدادی و مرتجع منطقه و دامن زدن به تعصبات مذهبی و نوعی سنی‌گرایی افراطی را ادامه داد.

به طور نمونه مرسی نخواست و یا نتوانست که روابط مصر را با جمهوری اسلامی ایران دوباره برقرار سازد در حالی ایران از جمله حامیان اصلی انقلاب مردم مصر بود و به نفع پیروزی اسلام‌گرایان تبلیغات بسیاری انجام داد. مرسی حتی در سفری که برای شرکت در اجلاس سران اسلامی در تهران داشت از ملاقات با رهبر جمهوری ایران به بهانه‌ای طفره رفت. او در این اجلاس سخنانی بر زبان راند که مقتضای فضای اجلاس و کشور میزبان نبود و بیانگر تعصبات سنی‌گری او بود. تعصبات فرقه‌ای او محدود به این مسائل نماند و در داخل کشور مصر نیز در حالی که گروههای سلفی و وهابی آزادی عمل کامل داشتند، برای شیعیان محدودیتهای بسیاری قایل شدند.

حتی در یک مورد گروههای افراطی وهابی یکی از علمای شیعه به نام شیخ حسن را از خانه اش بیرون کشیده و در خیابان زیر مشت و لگد به شهادت رساندند و دولت مرسی هیچ کاری انجام نداد. این طرز تفکرات و رفتارهای غلط سرانجام باعث تیره شدن ستاره بخت حکومت اخوان المسلمین گشته و غروب زودهنگام دولت آن را به دنبال داشت. با کودتای ارتش مصر دولت اخوانی سرنگون شده و خود مرسی سالها را در زندان سپری نمود و نهایتا دیروز به طور ناگهانی و مشکوک در جریان دادگاه چشم از جهان فروبست.

دیدی که خون ناحق پروانه شمع را
چندان امان نداد که شب را سحر کند


  سلمان علی رحیمی

• اخبار مرتبط:

• نظر شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری افغان ايرکا در وب سایت منتشر خواهد شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی و پشتو یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد