جورجت گانیون دیروز (چهارشنبه) به وقت محلی در نشست شورای امنیت افزود: بهبود وضعیت امنیتی، توسعه زیرساختها و تلاش برای ثبات اقتصادی، در شرایطی روی میدهد که در موضوعاتی که برای مردم افغانستان و جامعه بینالمللی عمیقا نگرانکننده است، از جمله محدودیتهای شدید علیه زنان و دختران، حکمرانی انحصاری، بحران حقوق بشر و تداوم حضور گروههای تروریستی که افغانستان و منطقه و نظام بین المللی را تهدید می کند هیچ پیشرفتی به دست نیامده است.
سرپرست یوناما تصریح کرد: افغانستان تا حدی ثبات اقتصاد کلان خود را حفظ کرده است، اما این امر به معنای بهبود اقتصادی نیست؛ ناامنی غذایی و سوءتغذیه همچنان نگرانی جدی ایجاد میکند و یونیسف گزارش داده است که حدود 3.7 میلیون کودک از سوءتغذیه رنج میبرند که از این میان، حدود یک میلیون کودک دچار سوءتغذیه حاد شدید هستند.
گانیون ادامه داد: این در حالی است که برنامه نیازها و پاسخ بشردوستانه سال 2026 تاکنون تنها 30 درصد تامین مالی شده است و سازمانهای بشردوستانه ناچار شدهاند درباره محل فعالیت، افرادی که میتوانند به آنها دسترسی پیدا کنند و خدماتی که میتوانند همچنان ارائه دهند، تصمیمهای دشواری بگیرند.
او گفت: مراکز درمانی، مراکز تغذیه، خدمات حمایت از زنان و دیگر برنامههای ضروری، به دلیل کاهش بودجه تعطیل شده یا دامنه فعالیتشان کاهش یافته است.
سرپرست یوناما تصریح کرد: همزمان، افغانستان همچنان با یک شوک شدید جمعیتی و اجتماعی ـ اقتصادی مواجه است. تنها امسال، نزدیک به 1.2 میلیون افغان از پاکستان و ایران به کشور بازگشتهاند و شمار کل بازگشتها از سال 2023 تاکنون به 6.5 میلیون نفر رسیده است.
گانیون گفت: رشد اقتصادی نتوانسته است همگام با افزایش جمعیت پیش برود و کاهش کمکهای خارجی را نیز جبران نکرده است. درآمد سرانه، 5.6 درصد کاهش یافته و صادرات نیز کاهش داشته است. افغانستان همچنان بهشدت به واردات وابسته است و اختلالات مرزی و بیثباتی گستردهتر در منطقه نیز موجب کاهش قدرت خرید خانوارها شده است..
خطرهای مهمی ثبات افغانستان را تهدید میکند
گانیون اظهار کرد: مقامهای حاکم اکنون با هیچ تهدید مسلحانه یا سیاسی قابلتوجهی روبهرو نیستند. با این حال، خطرهای مهمی که ثبات کشور را تهدید میکند در حال افزایش است و منشاء اصلی آنها سیاستهای مقامات حاکم است.
وی وقایع اخیر در ولایت بدخشان را نمونهای از این خطرها خواند و اضافه کرد: اگرچه این درگیریهای مسلحانه، تهدیدی برای کنترل مقامهای حاکم بر ولایت محسوب نمیشد، اما نشان داد که محروم کردن جوامع محلی از مشارکت در تصمیمگیری، بهرهمندی از منابع و فرصتهای اقتصادی میتواند چه پیامدهایی به همراه داشته باشد.
«این مقام ملل متحد با ابراز نگرانی از تحولات ولایت هرات در سه ماه اخیر ادامه داد: یوناما بازداشت زنان و دختران را در پی اجرای سختگیرانه مقررات پوشش مستند کرده است. اعتراضات پس از آن نیز با استفاده از زور بیش از حد سرکوب شد و مقامهای حاکم همچنان زنان را به اتهام نقض مقررات پوشش از جمله در طول هفته گذشته بازداشت میکنند».
گانیون با اشاره به موارد فزاینده فشار بر جوامع اقلیت، تعطیلی رسانهها و بازداشت و ارعاب خبرنگاران در افغانستان گفت: این حوادث بخشی از روند گستردهتر اعمال مقررات اجتماعی از طریق اجبار است که موجب فاصله گرفتن بسیاری از جوامع شده است و یوناما در کابل و از طریق دفاتر خود در سراسر کشور، درباره این نگرانیهای اساسی با مقامهای حاکم در حال گفتوگو و تعامل است.
او تصریح کرد: این یافتهها، یادآور آن است که صلح تنها به معنای نبود درگیری مسلحانه نیست؛ بلکه صلح پایدار به کرامت، مشارکت، فرصت و امید نیاز دارد.
این مقام ملل متحد افزود: بسیاری از افغانها معتقدند که پنج سال ثبات نسبی، فرصتی ارزشمند برای آرامش و آسودگی خاطر فراهم کرده است، با این حال، آنها میگویند که در نتیجه سیاستهای اجتماعی سختگیرانه و وضعیت شکننده اقتصادی و بشردوستانه افغانستان همچنان در رنج هستند.
گانیون همچنین ممنوعیت کشت خشخاش از سوی مقامهای حاکم را اقدامی مثبتارزیابی و تصریح کرد: با این حال، فشارهای اقتصادی خطر بازگشت این روند را افزایش میدهد؛ تقویت حمایت از معیشتهای جایگزین ضروری است و ادامه کمکهای بشردوستانه و توسعهای اصولمحور به مردم افغانستان اهمیت حیاتی دارد.
یوناما از طالبان میخواهد به تمامی محدودیتها علیه زنان و دختران پایان دهند
او با اشاره به گذشت یک سال از اجرای محدودیتها علیه کار زنان کارمند سازمان ملل متحد در افغانستان تاکید کرد: این اقدام نقض اصول سازمان ملل متحد و محدودیتی جدی برای فعالیتهای عملیاتی است.
به گفته گانیون، فعالان بشردوستانه گزارش دادهاند که دسترسی به زنان و دختران دشوار شده و این در حالی است که الگوهای ارائه خدمات تتها با همکاری مردان نمیتواند جایگزین مشارکت کارکنان زن افغان شود و سازمانها نمیتوانند بدون مشارکت زنان، اطمینان یابند که کمکها به دست کسانی میرسد که بیش از همه به آن نیاز دارند؛ از این رو ما بار دیگر از مقامهای حاکم میخواهیم به تمامی محدودیتها علیه زنان و دختران پایان دهند.
وی روابط میان افغانستان و پاکستان را همچنان موضوعی جدی و نگرانکننده دانست و گفت: پیامدهای درگیریهای پراکنده و بسته ماندن مرزها که نزدیک به یک سال ادامه داشته است، فشار فزایندهای بر غیرنظامیان، جوامع و کسبوکارها وارد میکند.
سرپرست یوناما ادامه داد: این نهاد ملل متحد همچنان برای کاهش تنش و گفتوگو با هدف حل اختلافات تلاش و از اقدامات میانجیگری در سطح منطقه استقبال میکند.